Ciasto dla pszczół: kalkulator przepisu

Ciasto dla pszczół zagniata się na zimno z cukru pudru i miodu, a w wersji wiosennej także z pyłkiem. Wpisz, ile ciasta potrzebujesz: kalkulator poda składniki i liczbę porcji po 0,5 kg.

Używaj wyłącznie miodu i pyłku z własnych, zdrowych rodzin: miód nieznanego pochodzenia może przenieść do pasieki przetrwalniki zgnilca amerykańskiego.

kg
WZP Kraków podaje ciasto porcjami po 0,5 kg na ul, dokładane co kilka dni aż do pożytku pyłkowego.
Ilość powyżej jest mnożona przez tę liczbę.
Przepis

Wynik

  • 0,4kgmiodu
  • 1,6kgcukru pudru
  • 4porcje po 0,5 kg

Podgrzej miód do płynności, wlej go do cukru i zagniataj do jednolitej masy. Ciasto nie może być zbyt rzadkie, bo ciepło kłębu sprawi, że spłynie na dennicę.

Jak to liczymy

Wzór

miód = ciasto ÷ (1 + r)
cukier puder (z pyłkiem) = ciasto × r ÷ (1 + r)
pyłek = 30 % części cukrowej, cukier puder = 70 % (ciasto cukrowo-pyłkowe)
porcje = ciasto ÷ 0,5 kg, w górę
r = 1000 ÷ 250 = 4 w przepisie WZP Kraków

Jan Ślósarz w marcowych zaleceniach Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Krakowie podaje ciasto cukrowo-pyłkowe: rozdrobnione obnóża pyłkowe miesza się z cukrem pudrem tak, by pyłek stanowił co najmniej 30 procent (im więcej, tym lepiej), dodaje podgrzany płynny miód albo wodę w proporcji około 1000 g mieszanki na 250 g miodu i zagniata. Ta sama proporcja jest punktem wyjścia dla ciasta miodowo-cukrowego bez pyłku; konsystencję poprawiasz cukrem albo kroplą wody, bo miód płynny i skrystalizowany wiążą cukier różnie.

Kiedy je podawać

Ciasto nie cieknie, nie dodaje wilgoci i leży tuż nad kłębem. To pokarm ratunkowy na przedwiośniu i zimą, a w lipcowej przerwie w pożytkach podtrzymuje czerwienie. Zakarmiania zimowego nie zastępuje: rodzinie, której w październiku brakuje 10 kg zapasu, kilogram ciasta nie pomoże. Dawki syropu na zimę policzysz w kalkulatorze syropu, a cały kalendarz karmienia jest w artykule o karmieniu pszczół. Objawy zgnilca opisujemy w artykule o chorobach pszczół.

Rozporządzenie MRiRW z 27 marca 2026 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pozwala powiatowemu lekarzowi weterynarii zakazać używania do karmienia pszczół produktów pszczelich z pasieki podejrzanej o tę chorobę, a produkty z ogniska choroby nie mogą trafić do karmienia. Resztki ciasta zdejmij przed postawieniem pierwszej nadstawki, żeby pszczoły nie przeniosły go do miodu.

Najczęstsze pytania

Jak zrobić ciasto dla pszczół?

Jan Ślósarz z WZP Kraków podaje około 1000 g cukru pudru z pyłkiem na 250 g podgrzanego, płynnego miodu; mieszankę zagniata się do jednolitej masy, która nie jest zbyt rzadka, bo spłynęłaby na dennicę. W wersji cukrowo-pyłkowej rozdrobniony pyłek stanowi co najmniej 30 procent mieszanki z cukrem. Ciasto kładzie się porcjami po 0,5 kg.

Ile miodu i cukru pudru na ciasto?

Proporcja WZP Kraków to około 4 części cukru pudru z pyłkiem na 1 część miodu na wagę; bez pyłku przyjmij ją jako punkt wyjścia. Na 1 kg ciasta wychodzi więc około 800 g cukru pudru i 200 g miodu. Jeśli ciasto się klei i rozpływa, dosyp cukru; jeśli się kruszy, dodaj odrobinę miodu albo wody.

Kiedy dawać pszczołom ciasto?

Gdy ul jest lekki, a na syrop jest za zimno: na przedwiośniu, gdy zapas spada poniżej 4 do 5 kg i rusza czerwienie, oraz wyjątkowo zimą. WZP Kraków radzi dokładać porcje co kilka dni, aż ruszy naturalny pożytek pyłkowy, na przykład z wierzby iwy. Ciastem nie uzupełnisz jednak brakującego zapasu zimowego.

Gdzie położyć ciasto w ulu?

Na beleczkach ramek nad gniazdem, na papierze albo w podkarmiaczce, i ocieplić z góry poduszką. W ulach styropianowych wyjmuje się zatyczkę otworu w powałce nad gniazdem, wkłada dopasowany placek ciasta i przykrywa krążkiem styropianu. Rodzina na cieście potrzebuje wody: postaw poidło zaraz po oblocie.

Czy do ciasta można użyć kupionego miodu?

Nie. Tylko miód z własnych, zdrowych rodzin. Miód z rodzin chorych na zgnilca amerykańskiego może zawierać ogromne ilości przetrwalników, które zachowują zdolność zakażania do 30 lat i dłużej, jak przypomina PIWet w Puławach. Miód sklepowy bywa mieszanką z wielu krajów i nie wiadomo, skąd pochodzi.

Ciasto domowe czy gotowe ze sklepu?

Oba się sprawdzają. Gotowe ciasto, na przykład Ambrosia, sprzedaje się w porcjach po 2,5 kg; według producenta rodzina pobiera z takiej porcji około 400 g dziennie przez 7 dni. Kupuj je świeże i przechowuj w chłodzie, bo EFSA odnotowała w części ciast komercyjnych bardzo wysokie stężenia HMF.

Czy ciasto można dawać w pasiece ekologicznej?

Tak, ale tylko z ekologicznych składników. Broszura Instytutu Ogrodnictwa PIB o pasiekach ekologicznych wymienia wśród dozwolonych pokarmów miód ekologiczny, cukier ekologiczny oraz ciasta cukrowe i miodowo-cukrowe z ekologicznych składników. Substytutów pyłku nie wymienia, więc przed ich użyciem zapytaj o nie swoją jednostkę certyfikującą.

Źródła

  1. Rozporządzenie MRiRW z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie krajowych środków zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół (Dz.U. 2026 poz. 463), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dziennik Ustaw
  2. Miesięczne zalecenia pasieczne na marzec (Jan Ślósarz), Wojewódzki Związek Pszczelarzy w Krakowie
  3. Zgnilec amerykański (ulotka informacyjna), Państwowy Instytut Weterynaryjny PIB w Puławach
  4. Zakładanie oraz zasady prowadzenia pasiek ekologicznych (D. Gerula, 2024), Instytut Ogrodnictwa PIB
  5. Ambrosia: syrop i ciasto dla pszczół (broszura w języku polskim), Nordzucker
  6. Evaluation of the risks for animal health related to the presence of hydroxymethylfurfural (HMF) in feed for honey bees (EFSA Journal 2022;20(4):7227), EFSA, Panel CONTAM

Kalkulatory