Ciasto dla pszczół: kalkulator przepisu
Ciasto dla pszczół zagniata się na zimno z cukru pudru i miodu, a w wersji wiosennej także z pyłkiem. Wpisz, ile ciasta potrzebujesz: kalkulator poda składniki i liczbę porcji po 0,5 kg.
Używaj wyłącznie miodu i pyłku z własnych, zdrowych rodzin: miód nieznanego pochodzenia może przenieść do pasieki przetrwalniki zgnilca amerykańskiego.
Jak to liczymy
Wzór
miód = ciasto ÷ (1 + r)
cukier puder (z pyłkiem) = ciasto × r ÷ (1 + r)
pyłek = 30 % części cukrowej, cukier puder = 70 % (ciasto cukrowo-pyłkowe)
porcje = ciasto ÷ 0,5 kg, w górę
r = 1000 ÷ 250 = 4 w przepisie WZP KrakówJan Ślósarz w marcowych zaleceniach Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Krakowie podaje ciasto cukrowo-pyłkowe: rozdrobnione obnóża pyłkowe miesza się z cukrem pudrem tak, by pyłek stanowił co najmniej 30 procent (im więcej, tym lepiej), dodaje podgrzany płynny miód albo wodę w proporcji około 1000 g mieszanki na 250 g miodu i zagniata. Ta sama proporcja jest punktem wyjścia dla ciasta miodowo-cukrowego bez pyłku; konsystencję poprawiasz cukrem albo kroplą wody, bo miód płynny i skrystalizowany wiążą cukier różnie.
Kiedy je podawać
Ciasto nie cieknie, nie dodaje wilgoci i leży tuż nad kłębem. To pokarm ratunkowy na przedwiośniu i zimą, a w lipcowej przerwie w pożytkach podtrzymuje czerwienie. Zakarmiania zimowego nie zastępuje: rodzinie, której w październiku brakuje 10 kg zapasu, kilogram ciasta nie pomoże. Dawki syropu na zimę policzysz w kalkulatorze syropu, a cały kalendarz karmienia jest w artykule o karmieniu pszczół. Objawy zgnilca opisujemy w artykule o chorobach pszczół.
Rozporządzenie MRiRW z 27 marca 2026 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pozwala powiatowemu lekarzowi weterynarii zakazać używania do karmienia pszczół produktów pszczelich z pasieki podejrzanej o tę chorobę, a produkty z ogniska choroby nie mogą trafić do karmienia. Resztki ciasta zdejmij przed postawieniem pierwszej nadstawki, żeby pszczoły nie przeniosły go do miodu.
Najczęstsze pytania
Jak zrobić ciasto dla pszczół?
Jan Ślósarz z WZP Kraków podaje około 1000 g cukru pudru z pyłkiem na 250 g podgrzanego, płynnego miodu; mieszankę zagniata się do jednolitej masy, która nie jest zbyt rzadka, bo spłynęłaby na dennicę. W wersji cukrowo-pyłkowej rozdrobniony pyłek stanowi co najmniej 30 procent mieszanki z cukrem. Ciasto kładzie się porcjami po 0,5 kg.
Ile miodu i cukru pudru na ciasto?
Proporcja WZP Kraków to około 4 części cukru pudru z pyłkiem na 1 część miodu na wagę; bez pyłku przyjmij ją jako punkt wyjścia. Na 1 kg ciasta wychodzi więc około 800 g cukru pudru i 200 g miodu. Jeśli ciasto się klei i rozpływa, dosyp cukru; jeśli się kruszy, dodaj odrobinę miodu albo wody.
Kiedy dawać pszczołom ciasto?
Gdy ul jest lekki, a na syrop jest za zimno: na przedwiośniu, gdy zapas spada poniżej 4 do 5 kg i rusza czerwienie, oraz wyjątkowo zimą. WZP Kraków radzi dokładać porcje co kilka dni, aż ruszy naturalny pożytek pyłkowy, na przykład z wierzby iwy. Ciastem nie uzupełnisz jednak brakującego zapasu zimowego.
Gdzie położyć ciasto w ulu?
Na beleczkach ramek nad gniazdem, na papierze albo w podkarmiaczce, i ocieplić z góry poduszką. W ulach styropianowych wyjmuje się zatyczkę otworu w powałce nad gniazdem, wkłada dopasowany placek ciasta i przykrywa krążkiem styropianu. Rodzina na cieście potrzebuje wody: postaw poidło zaraz po oblocie.
Czy do ciasta można użyć kupionego miodu?
Nie. Tylko miód z własnych, zdrowych rodzin. Miód z rodzin chorych na zgnilca amerykańskiego może zawierać ogromne ilości przetrwalników, które zachowują zdolność zakażania do 30 lat i dłużej, jak przypomina PIWet w Puławach. Miód sklepowy bywa mieszanką z wielu krajów i nie wiadomo, skąd pochodzi.
Ciasto domowe czy gotowe ze sklepu?
Oba się sprawdzają. Gotowe ciasto, na przykład Ambrosia, sprzedaje się w porcjach po 2,5 kg; według producenta rodzina pobiera z takiej porcji około 400 g dziennie przez 7 dni. Kupuj je świeże i przechowuj w chłodzie, bo EFSA odnotowała w części ciast komercyjnych bardzo wysokie stężenia HMF.
Czy ciasto można dawać w pasiece ekologicznej?
Tak, ale tylko z ekologicznych składników. Broszura Instytutu Ogrodnictwa PIB o pasiekach ekologicznych wymienia wśród dozwolonych pokarmów miód ekologiczny, cukier ekologiczny oraz ciasta cukrowe i miodowo-cukrowe z ekologicznych składników. Substytutów pyłku nie wymienia, więc przed ich użyciem zapytaj o nie swoją jednostkę certyfikującą.
Źródła
- Rozporządzenie MRiRW z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie krajowych środków zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół (Dz.U. 2026 poz. 463), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dziennik Ustaw
- Miesięczne zalecenia pasieczne na marzec (Jan Ślósarz), Wojewódzki Związek Pszczelarzy w Krakowie
- Zgnilec amerykański (ulotka informacyjna), Państwowy Instytut Weterynaryjny PIB w Puławach
- Zakładanie oraz zasady prowadzenia pasiek ekologicznych (D. Gerula, 2024), Instytut Ogrodnictwa PIB
- Ambrosia: syrop i ciasto dla pszczół (broszura w języku polskim), Nordzucker
- Evaluation of the risks for animal health related to the presence of hydroxymethylfurfural (HMF) in feed for honey bees (EFSA Journal 2022;20(4):7227), EFSA, Panel CONTAM
Kalkulatory
Kalkulator syropu dla pszczół
Syrop dla pszczół: ile cukru i wody na syrop 3:2, 1:1 i 2:1 albo ile gotowego inwertu, z dawką 10 do 12 kg cukru na rodzinę i liczbą podań na zimę.
Otwórz narzędzieKalendarz wychowu matek
Wpisz datę przekładania larw lub zamknięcia matki w Jenterze: zasklepienie, rozdzielenie mateczników, wygryzanie i czerwienie dzień po dniu, z eksportem .ics.
Otwórz narzędzieIle miodu z ula: wydajność, słoiki i cena
Ile miodu z ula i ile słoików 1,2 kg, 1 kg, 0,5 kg lub 0,25 kg: przychód i marża po słoikach, etykietach i cukrze, z cenami IO PIB i limitem RHD.
Otwórz narzędzieWilgotność miodu: odczyt refraktometru
Wilgotność miodu z refraktometru porównana z limitem 20 %, 23 % dla miodu wrzosowego i specyfikacjami ChOG i ChNP, oraz woda w mieszance dwóch partii.
Otwórz narzędzie

